Arti
Letteratura
KTIEB
QALB GĦAL ALLA
MADRE M. CROCIFISSA CURCIO
Fundatriċi tas-Sorijiet Karmelitani Missjunarji
ta' S. Tereża tal-Bambin Ġesù.
Kitba: Carmine del Gaudio
Stampat: Santa Marinella 1986
Traduzzjoni: Charles Magro, B.A.
Werrej
Preżentazzjoni
L-Ewwel Parti: Premessa
1. Iż-Żernieq ta’ Ħajja
2. Ħajjitha f’direzzjoni ġdida
3. Kunu qaddisin għax Jien ...... Qaddis
4. L-ewwel esperjenza reliġjuża
5. Il-Vokazzjoni Karmelitana
6. Il-Polara: L-ewwel benniena
7. Il-Vestizzjoni, kważi b’kumbinazzjoni, f’Katanja
8. Mons. Vizzini: Raġel tal-Providenza
9. Lejn il-Karmelu
10. Padre Lorenzo u Madre Crocifissa
11. Napli-Arenella: Villa Avallone
12. L-Ewwel Laqgħa
13. Il-ħolm lejn ir-Realtà
It-Tieni Parti: Premessa
1. It-Tluq lejn Ruma
2. Il-Kardinal Vico japprova għal sena
3. S. Marinella: Żerriegħa żgħira
4. Iktar tilwim
5. Padre Lorenzo: Profeta t’Alla, mhux tal-bnedmin
6. Il-Familja l-ġdida fil-Knisja
7. Santa Marinella: Siġra kbira
8. Lejn il-glorja
9. L-Eredità tagħha
10. Ejja, Qaddej tajjeb u fidil
It-Tielet Parti: Premessa
1. Kristu-Imħabba hu ċ-Ċentru
2. It-Trinità: Dimensjoni ta’ Spiritwalità
3. Quddiem il-Misteru
4. L-Ewkaristija, għajn u quċċata tal-ħajja
5. L-Ewkaristija tiġġenera lil Madre Crocifissa
6. L-Ewkaristija "tagħha"
7. Il-Kontemplazzjoni
8. Vittma ta’ Riparazzjoni
9. Sehem il-Familja Reliġjuża
10. Fit-truf ta’ l-estasi
11. Il-Passjoni
12. Il-Konversjoni
13. Il-ferħ
14. L-edukazzjoni tagħha
15. L-imħabba kbira tagħha: Marija
16. Konklużjonijiet
Preżentazzjoni
Talbuni nagħmel preżentazzjoni għal din il-pubblikazzjoni li tiġbor flimkien il-ġrajjiet l-aktar importanti tal-ħajja ta’ Madre Crocifissa Curcio, Fundatriċi tal-Kongregazzjoni tas-Sorijiet Terzjarji Karmelitani Missjunarji ta’ Santa Tereża tal-Bambin Ġesù; u jien se nagħmel xi riflessjonijiet.
Qabel xejn ma stajtx niċħad it-talba li għamluli s-Sorijiet imwaqqfin minnha, fuq inizjattiva tas-Superjura Ġenerali Filomena Cucco; għadni niftakar il-familjarità li kelli mal-Kongregazzjoni matul iż-żmien twil ta’ kważi 18-il sena meta kont Isqof tad-Djoċesi subborg ta’ Porto u Santa Rufina, fejn hemm id-Dar Ċentrali; għalhekk inħossni - ukoll jekk mhux kapaċi - preżentatur umli ta’ dak li kelli l-opportunità li nassisti għalih f’żewġ avvenimenti singulari: iċ-ċelebrazzjoni tal-50 Anniversarju tal-Kongregazzjoni fl-1980, u fil-Quddiesa tal-funeral ta’ Padre Lorenzo van den Eeerenbeemt f’Ottubru 1977.
Imbagħad kelli l-okkażjoni li nippresjedi l-Kapitlu Ġenerali, u nnutajt l-ispirtu ta’ fidi u ħeġġa li tgħix il-Kongregazzjoni, u rajt il-ħidma tagħhom fil-kunventi li hemm fl-ambjent tad-djoċesi.
Minħabba f’hekk ma stajtx ma nagħtix l-appoġġ tiegħi lil din il-pubblikazzjoni fuq il-ħajja u l-ispirtu ta’ Madre Crocifissa, flimkien ma’ xi ħjiel żgħir fuq Padre Lorenzo.
X’nista’ ngħid fuq Madre Crocifissa?
Fl-opinjoni tiegħi fiha jidher pjan tal-għaġeb t’Alla, imnissel u mwieled f’natura fjakka, anzi xi ftit imqarba; li, imbagħad, bilmod ilmod, bil-grazzja t’Alla, saret b’saħħitha, kapaċi tiffaċċja baħar ta’ diffikultajiet ta’ kull kwalità, biex twettaq dak li, fil-fehma tagħha, kien il-pjan t’Alla għaliha, jiġifieri twaqqaf "Kongregazzjoni Karmelitana".
Id-diffikultajiet li Alla ppermetta li tgħaddi minnhom, ġejjin ukoll minn dawk li suppost li kellhom jgħinuha, kien il-pjan tal-għaġeb għaliha t’Alla, li jiġbor lill-ġganti tiegħu tal-virtù, tal-fidi u tal-fiduċja fil-ħniena divina, ukoll minn qalb l-għedewwa.
Madre Curcio ħaddmet virtù b’saħħitha, li tfakkar kif il-Knisja, bħala omm, trabbi ‘l uliedha fit-tbatija biex tagħmilhom kapaċi li jagħmlu opri kbar.
B’dan il-mod biss tista’ tkun spjegata parti kbira minn ħajjitha.
Iżda fl-aħħar il-Mulej laqqagħha - b’mod żgur misterjuż - ma’ min kellu jkunilha ta’ appoġġ u kunsillier għaref u mimli bl-iSpirtu s-Santu, li kellu jgħinha tasal biex twettaq dak li xtaqet.
Hekk tilgħab il-Providenza Divina!
U hekk, minn ġrajja singulari għal oħra, li l-bniedem m’hux kapaċi jispjega, waslet Santa Marinella u, wara, fid-Djoċesi ta’ Porto u Santa Rufina, fejn Alla riedha biex twaqqaf u tiżviluppa l-opra tagħha, kważi biex issostni l-ħolma ta’ dawk l-inħawi tal-kampanja qrib baħar sabiħ......
Dawn id-diffikultajiet saħħew il-kostituzzjoni tagħha - mhux dik fiżika, li baqgħet dgħajfa u marradija - iżda dik spiritwali u morali, mimlija b’viżwali, li tibda minn Santa Tereża t’Avila u timxi lejn Santa Tereża tal-Bambin Ġesù fi spirtu Karmelitan, fejn il-kontemplazzjoni bilmod ilmod tiltaqa’ mar-rieda li twettaq, u li lilha għamlitha malajr ‘mexxejja’ fost sħabha mindu kienet żgħira......
U hekk, ftit ftit, il-“ħsieb Karmelitan" tagħha ltaqa’ ma’ dak ta’ Padre Lorenzo, ‘missjunarju’ fl-ispirtu - minħabba l-ubbidjenza ma setax imur fl-artijiet tal-missjoni - u minn dawn il-proġetti ħarġet il-Kongregazzjoni tas-Sorijiet Terzjarji Karmelitani Missjunarji ta’ Santa Tereża tal-Bambin Ġesù, fl-Italja, u mbagħad fil-Brażil, f’Malta, fil-Kanada, u dan l-aħħar ukoll fl-Afrika, skond it-talbiet li jsiru perjodikament mill-Isqfijiet bħala Rgħajja tal-Knisja. Is-Sorijiet baqgħu dejjem magħqudin mal-Knisja, fi spirtu ta’ qima vera u profonda, ukoll meta tfaċċaw id-diffikultajiet, jew meta kellhom jgħaddu minn provi qawwija u li kienu jirrikjedu impenn sħiħ.
Iżda x’inhu s-sigriet ta’ l-ispiritwalità ta’ Madre Crocifissa, li għal uliedha u għal min irid jifhem jibqa’ l-proġett kbir ta’ ħajjitha?
L-ewwelnett il-Knisja, li Madre Curcio kienet tara bħala Komunjoni ta’ Qaddisin, u għalhekk riedet twaqqaf ċellula ta’ persuni addattati għal din il-karatteristika tal-Knisja, qawwijin fil-virtù, sħaħ fil-provi, iqimu r-Rgħajja u impennjati fit-talb u l-kontemplazzjoni - wara kollox din hi l-ispiritwalità Karmelitana - u għalhekk impennjati fil-ħidma afdata lilhom mill-Knisja.
Kienet tifraħ meta l-Isqof, li kien sar jafha l-ewwel, kien juriha li ma kienx se jixxaħħaħ magħha mill-pariri u l-għajnuna; iżda l-fidi tagħha ma naqsithiex meta ħaddieħor, li wkoll kellu jifhimha, ħolqilha tant diffikultajiet...... U fi stadju wara ieħor sat-twaqqif tal-Kongregazzjoni kienet tafda biss fil-misterju kbir li hi l-Knisja, li mingħandha biss kienet titlob l-għajnuna u li tagħha riedet l-approvazzjoni ......
Iżda l-fiduċja tagħha qegħditha fis-saċerdot - reliġjuż Karmelitan - P. Lorenzo, bħalma kienet għamlet ma’ ħaddieħor qabel, u afdat fih bil-persważjoni li hu Alla li jmexxi l-avvenimenti tal-bniedem.
Hekk, ma’ l-ispirtu tal-Knisja - misterju - li mbagħad ġie mdawwal fl-ewwel kapitlu tal-Kostituzzjoni Lumen Gentium tal-Konċilju Vatikan II - kompliet il-mixja tagħha, minkejja s-saħħa limitata tagħha, iżda għanja bil-fiduċja u l-ġenerożità.
It-tieni element li jiddistingwi l-karattru tagħha kienet il-konvinzjoni ċara li kellha tas-sens Trinitarju, li kien għaliha l-mottiv prinċipali fir-rapport tagħha m’Alla, fil-ħajja intima tagħha, u li permezz tagħha għexet f’komunjoni tal-għaġeb mal-Missier, l-Iben u l-iSpirtu s-Santu; kienet tħoss il-preżenza tat-Trinità f’sens ta’ għaqda dejjiema u sħiħa, billi kienet tgħix mal-Missier bħala bintu, ma’ l-Iben Ġesù bħala għarustu, "kollox għaliha", filwaqt li kienet temmen li kollox jingħata l-ħajja mill-iSpirtu s-Santu fis-sigriet kbir ta’ l-imħabba divina.
Din il-konvinzjoni tagħha fuq it-Trinità nistħajlu ħsieb modern, għax kien lejn tmiem ħajjitha li dan il-ħsieb sar suġġett kbir tar-riflessjoni teoloġika, sakemm il-Papa Piju XII għollieh għal-livell ta’ l-Enċiklika Mistici Corporis (1943).
Żgur li l-ispiritwalità tipika ta’ Santa Tereża tal-Bambin Ġesù kellha fuqha influwenza kbira. Kien propju fl-okkażjoni tal-kanonizzazzjoni tagħha, meta kienet fil-Bażilika ta’ San Pietru fis-Sena Qaddisa 1925, li ltaqgħet b’mod partikulari u deċiżiv ma’ Padre Lorenzo. Dik il-“mixja żgħira" ta’ "qaddisa kbira" żagħżugħa u marida ħafna, iżda tħobb ‘l Alla b’mod sublimi, saret mudell għaż-żgħażagħ ta’ dak iż-żmien, u lil Madre Curcio tatha dak il-livell ta’ għaqda kontemplattiva u l-ferħ fit-tbatija, mingħajr ma tgerger, bħal Santa Tereża daqsli kieku kienet oħtha.
It-tielet element, li jidher sinjifikattiv, hi l-imħabba tagħha għall-Ewkaristija.
Din l-imħabba dehret fiha mindu kienet tifla, meta filwaqt li l-Ewwel Tqarbina fi żmienha kienu jirċevuha f’età matura, hi rċevietha ta’ tmien snin, imkaxkra minn ġibda qawwija li għelbet l-obbjezzjoni tal-qassis, li kien milqut minn din il-fjamma qawwija li kienet tħeġġiġha kollha u timliha bil-qawwa u l-kuraġġ. Meta kienet tfajla, biex tirċievi lil Ġesù kienet tagħmel kultant wkoll xi ċajta goffa, biex tkun tista’ tirċievi lill-Mulej li fuqha kien qed jiżviluppa pjan meraviljuż li jagħti ħajja lill-Knisja.
Element ieħor hu l-imħabba li kellha lejn il-Madonna, meqjuma taħt it-titlu tal-Karmelu. Stabbilixxiet magħha bħal djalogu dejjiem, li għenha tagħraf dak li kien meħtieġ isir, id-diffikultajiet li kellha tiltaqa’ magħhom, kif tegħlibhom, kif tħalli warajha l-ambjent li twieldet u kibret fih, billi telqet is-sabiħa Sqallija tagħha għall-belt ta’ S. Marinella, fuq il-baħar Tirreno. Kienet immexxija minn qawwa misterjuża, u għalhekk setgħet toffri lis-Sorijiet li marru warajha ideal ta’ kwalità għolja u ta’ virtù b’saħħitha, imħabba għat-talb u fiduċja bla tarf f’Marija Santissima f’kull ċirkostanza.
F’dan kienet żgur taħt l-influwenza tal-personalità u d-devozzjoni partikolari ta’ P. Lorenzo, li kien għamel mill-għażla Karmelitana l-iskop ewlieni ta’ ħajtu. Bħala saċerdot żagħżugħ, mimli bid-Duttrina u ħeġġa tbaqbaq, sar l-appoġġ għal ħajjitha fl-aħħar snin tagħha, u gwida spiritwali għas-sorijiet li minn żmien għal ieħor kienu jinġabru madwar Madre Crocifissa.
It-tlaqqiegħ flimkien tal-viżjoni tar-realtà tal-Knisja-misterju, l-ispirtu Trinitarju delizzjuż, il-viżwali għolja ta’ l-Ewkaristija, bħala rigal singulari, l-għaqda ma’ Marija, iwassalha għall-aspett l-ieħor - il-ħames - li hu bħal total ta’ l-oħrajn kollha, u hu fil-verità l-iktar diffiċli, u li żgur wassal lil ruħha biex tilħaq qċaċet għoljin: "li tkun vittma f’komunjoni mas-Salib ta’ Kristu"; u din hi intuwizzjoni meraviljuża tagħha, imwielda mill-kontemplazzjoni.
Il-paġni tad-djarju tagħha jirreferu dejjem għal din is-singularità tal-ħajja spiritwali tagħha; il-fallimenti tal-ġrajjiet biex tilħaq l-għan tagħha għallmuha li xejn ma setgħet tagħmel mingħajr is-sens veru tas-“salib bħala rigal"; u għalhekk mingħajr ma tkun "vittma ta’ l-imħabba".
It-tbatijiet fiżiċi, dawk morali, l-ebusija tal-provi, ukoll minn min kellu jifhimha b’mod faċli bid-doni divini li kien irċieva mal-mandat pastorali, irfinawlha dan is-sens; id-diffikultajiet dejjiema, li kważi dehru li riedu jħarbtu t-twettieq tal-pjan tagħha, huma passi fil-maturazzjoni li tgħaqqadha ma’ Kristu, li qal: "Kemm nixtieq inkun issagrifikat", sakemm fuq is-salib seta’ jgħid: "Kollox mitmum".
Din hi eredità prezzjuża li ħalliet lis-Sorijiet tagħha, biex tistedinhom mhux għall-medjokrità, iżda għal ġenerożità bla tarf u qawwija ta’ dedikazzjoni ‘l fuq minn kull proġett uman.
Vittma li tpatti b’imħabba abbundanti, dejjiema u li tikber kuljum, u li permezz ta’ din l-imħabba tgħix il-Passjoni flimkien ma’ Kristu.
Il-konklużjoni ta’ dan kollu hu l-ferħ, li jikseb il-milja tiegħu għax ġej mill-intimità m’Alla, ukoll fis-sagrifiċċju, u jwassal għall-vera tgawdija t’Alla.
Dan hu tagħlim stupend, li jgħaġġeb u jagħti lill-ulied spiritwali tal-Kongregazzjoni, u wkoll lil dawk li jaqraw ħajjitha, ħjiel tal-mod li bih ruħ li tħobb ‘l Alla tasal għall-perfezzjoni. It-triq hi diffiċli, iżda l-ferħ spiritwali hu mill-iktar għoli, ukoll jekk il-provi jkunu iebsa u spiss jimlew bin-nervi. Iżda "Alla hu kollox"; u "l-imħabba tiegħu hi l-ferħ veru".
Fl-aħħarnett, is-sitt element - li ma jidhirx li hi qatt ħasbet fih - iżda li offritilha l-idea dominanti ta’ P. Lorenzo, jiġifieri l-idea missjunarja, li f’dan il-każ ukoll tantiċipa d-dikjarazzjoni tal-Konċilju Vatikan II tal-Knisja "missjunarja", kif jgħid id-Digriet Ad Gentes.
U dan jispjega għaliex il-Kongregazzjoni, malli setgħet, daret lejn il-Brażil biex tgħin u tinjetta ċerta ħajja, li hi l-pulmun tal-kapaċità tagħha li tiżviluppa.
Jien u naqra l-ktieb dehrli li, fil-ħsieb tagħha, ħassejt l-elementi sintomali tal-Konċilju Vatikan II, kemm meta tkellmet fuq ir-reliġjużi fil-Kap. V tal-Kostituzzjoni Lumen Gentium, kif ukoll fil-Kap. VI meta titkellem fuq "is-sejħa universali għall-qdusija", u meta titkellem fuq il-ħajja reliġjuża li għandha tiġġedded fid-Digriet Perfectae Charitatis.
Id-Digriet ta' Tifħir għall-Kongregazzjoni ngħata fl-1963; u dak iż-żmien id-diskussjoni fuq dawn is-suġġetti kienet ġa bdiet, għax jeħtieġ li kollox ikun ri-ordinat, fil-livell ukoll tal-ħajja reliġjuża.
Allura l-konklużjoni ma tistax tkun għajr: mara ta’ qdusija profetika, ta’ saħħa naturali fjakka, iżda kuraġġuża u b’valuri spiritwali qawwijin, ikkontestata wkoll mill-familja, u wkoll mill-Knisja, kemm tal-lokal kif ukoll istituzzjonali; iżda żġura u deċiża fil-viżwali tagħħa tal-ġid ġenerali tal-Knisja, u żgura mill-funzjoni speċjali li afdalha l-Mulej ......
Qaddisa f’ħajjitha, nobbli fit-talb, ħarxa fit-talba tagħha għal tweġiba xierqa min-naħa tas-Sorijiet sħabha li bdew mill-ewwel isejħulha ‘Madre’; iżda ħelwa u tal-għaġeb fid-dawl ta’ l-imħabba t’Alla u r-rieda tagħha li tkun strument ta’ ġid għal ħutha kollha.
Jien dan nawgura li jkun il-frott mill-qari ta’ dan il-ktieb, tant għas-Sorijiet sħabha, kif ukoll għal dawk li jaqrawh biex isibu mudell ta’ ħajja u ta’ qdusija li jistgħu jaddottaw għall-ħajja personali f’kull ċirkostanza.
Il-Knisja tagħmel il-ġudizzji tagħha; iżda lilna xejn m’hu se jżommna milli nqisu bħala "eżempju perfett" dik il-figura nobbli ta’ persuna, ta’ mara, ta’ reliġjuża: Madre Crocifissa.
† Andrea Pangrazio
Arċisqof, Isqof Emeritus
Ta’ Porto u S. Rufina
Ruma, 6 ta’ Lulju 1985
L-Ewwel Parti
Premessa
L-istorja tal-Knisja fuq elfejn sena, miktuba mill-imħabba t’Alla flimkien mal-ħlejjaq tiegħu, tfakkar is-17 ta’ Mejju 1925 bħala l-għodwa sabiħa tal-kanonizzazzjoni ta’ l-umli u ż-żgħira, iżda Qaddisa kbira tal-Karmelu ta’ Lisieux: Tereżina tal-Bambin Ġesù.
Il-pjan t’Alla, misterjuż, iżda profond, kien ilu minn dejjem li stabbilixxa għal dik l-istess data avveniment ieħor, tal-Knisja, tad-dinja, ta’ l-imħabba "tiegħu" għall-ħlejjaq: Rosa Curcio u l-Patri Karmelitan Lorenzo van den Eerenbeemt iltaqgħu Ruma.
Oh, pjan misterjuż ta’ l-imħabba t’Alla!
Dawn it-tnejn min-nies, kull persuna min-naħa tagħha, kienu jgħixu fi tfittxija bla waqfien ta’ l-istess dimensjoni: waħda kienet toħlom f’Karmelu attiv fil-qadi ta’ foqra magħrufin iżda li kienu għadhom moħbijin; f’moħħ l-ieħor kien dejjem iħabbat ħsieb li ma kienx iħallih kwiet: Karmelu missjunarju femminili biex jgħin lill-Patrijiet. (Noti ta’ Padre Lorenzo fuq l-istorja ta’ l-Istitut.)
Nixtiequ nitilqu minn dak il-jum u minn dak l-avveniment biex nerġgħu naqraw raġġ mid-dawl kbir t’Alla, biex noħolqu Salm li bih infaħħru ‘l Alla, biex nikkomponu sinfonija żgħira tal-ħolqien li sab fl-id t’Alla sintesi u gwida onesta ta’ mħabba; u fl-umli Madre Crocifissa Curcio ħaddiema fidila.
1. Iż-Żernieq ta’ Ħajja
Qegħdin qrib l-aħħar tas-seklu li għadda. Fil-kampanja ta’ Sqallija, f’dak il-post li m’hux daqstant ‘il bogħod mill-kosta mediterranja, u li jinżel ħelu ħelu lejn ix-xatt, hemm belt żgħira. Isimha antik, Spaccaforno, isem storiku u antik fl-akbar storja tal-gżira, inbidel fl-isem mogħti lilha m’ilux wisq: Ispica (Ragusa). Hemm twieldet tifla.
L-istorja t’Alla titħallat ma’ l-istorja tal-bnedmin; il-valur arkeoloġiku marbut ma’ nekropoli antiki ħafna, b’ipoġej Sqallin u Kristjani-Bizantini, bħal iwarrab fil-ġenb u jħalli t-triq għal din it-tifla, imwielda minn Salvatore Curcio u Franzò Concetta, li mit-twelid tagħha wriet karatteristika li damet magħha tul ħajjitha; riedet l-ispazju biex, f’din id-dinja, ssib postha skond il-Qalb t’Alla.
Ħajjet ommha kienet fil-periklu waqt il-ħlas, u għalhekk iktar ingħatat kura ommha milli t-tifla, waqt it-twelid.
F’dik il-għodwa kiesħa tax-xitwa, wara li l-omm ingħatat malajr l-għajnuna, li rnexxiet, xi ħadd ftakar ukoll li kien hemm ukoll it-tifla, fil-benniena, li kellha bżonn min jieħu ħsiebha.
Meta daru lejha sabu t-tifla b’għajnejha magħluqin u b’idejha mgħaqqdin: iktar minn tifla, anġlu żgħir qiegħed jitlob. Lil ommha qalulha li kienet qisha "soru" żgħira, qegħda titlob. Kien it-30 ta’ Jannar 1877.
Rosa stess, hekk kien jisimha t-tifla, kitbet dawn ir-riflessjonijiet għalina:
Tarbija hi dejjem il-ħsieb li kien f’moħħ Alla mill-eternità, li l-ġenituri, bħal Marija ma’ Ġesù, ilaħħmu, biex jagħmlu minn dan il-ħsieb att ta’ mħabba konkret, imlaħħam, ħaj.
Fil-każ ta’ Rosa Curcio l-istorja tgħidilna li Alla jippjana l-proġetti tiegħu bl-iċken dettalji; mhux kif jagħmel il-bniedem li jgħaġġel u meta jiltaqa’ mad-diffikultà jara kif jegħlibha.
L-għada li twieldet, billi saħħet iċ-ċkejkna ma kinitx tajba, il-ġenituri li kienu nies jibżgħu minn Alla u ta’ ħajja Nisranija sħiħa, riedu jgħammdu lil Rosa. Il-Magħmudija saret fil-knisja matriċi ta’ San Bartilmew, u amministrahielha zijuha saċerdot, Dun Antonio Curcio, raġel ħabrieki u li kien iħobb il-fqar.
Nota: Nieħdu gost infakkru li dan is-saċerdot kiteb ismu fl-annali tal-belt minħabba l-karità kbira tiegħu mal-fqar u ma’ dawk fil-bżonn, sostnuta bl-imħabba tiegħu lejn Alla. L-għerq ta’ kulma għamel nistgħu forsi nsibuh fil-fatt li, f’kull kwalità ta’ temp, kont tista’ tarah fil-bieb tal-knisja tas-Salib; kien ikun mar hemm biex jitlob.
Ommha kienet għadha ma ġietx f’tagħha, għalkemm bdiet tieħu saħħitha lura bilmod. Iżda ma ħallewhiex treddagħha. Kien hemm mara, li l-familja Curcio kienet għenet biex tifforma familja, (il-familja Curcio kienet verament familja karitatevoli), u marret hi u reddgħet u għenet ukoll fit-trobbija ta’ Rosa. B’hekk pattiet għall-imħabba li l-familja Curcio kienet uriet magħha.
Rosa kienet is-sitt waħda minn tmien ulied ta’ Franzò Concetta, mart l-uffiċjal tal-posta Salvatore Curcio. It-tfal kienu: Francesco, li twieled fl-1865; Clementina, imwielda fl-1867; Gaetano, li twieled fl-1869, u li wara sar Kap tal-Fakultà ta’ l-iStudji Umanistiċi ta’ Katanja; Giuseppina, li twieldet fl-1872; Federico, imwieled fl-1875; Rosina tagħna; Carlo, li twieled fl-1879; u fl-aħħar Marianna, li twieldet fl-1881.
Rosa għamlet l-ewwel passi, l-ewwel movimenti tagħha, għaddiet mill-ewwel episodji ta’ ħajjitha fil-kampanja, xenarju ħelu tal-ġenna u li kienet baqgħet tammira wkoll meta kienet kibret, taħt il-ħarsien tal-mara li rabbietha flimkien mat-tifla tagħha stess.
Għal din iċ-ċkejkna din il-ħajja kienet tkompli kulmeta kienet tmur lura fil-familja, fejn kienet ġa turi s-sinjali tal-karattru allegru u miftuħ tagħha.
Xhieda ta’ dan hi ittra miktuba minn wieħed minn ħutha li, fost affarijiet oħra, tgħid: "...... Meta kienet żgħira oħti Rosina kienet verament imqarba; fuq ruħha ħafna, dejjem tiċċaqlaq, tagħti fastidju lil dak u lill-ieħor, u tiċċajta b’mod li mhux dejjem kien jagħti gost, u lil kulwieħed minna kienet tagħtih laqam skond iċ-ċirkostanzi. Meta konna mmorru fil-kampanja, biex naqtgħu l-għeneb, kienet tkun minn ta’ quddiem biex b’dak li kienet tagħmel tiddispra mhux biss lill-bdiewa, iżda wkoll lil tal-familja. Biex ngħidu kollox - kiteb ħuha - ma kinitx tkun waħidha, xi ftit jew wisq aħna wkoll konna nagħmlu l-parti tagħna, iżda ċ-ċajt goff kienet toħolqu hi".
Meta naqraw fuq dawn il-manifestazzjonijiet, ukoll jekk jagħtuna pjaċir, jidhrilna li tixraq riflessjoni: qegħdin naraw jinfirex quddiemna l-karattru bil-kapaċitajiet tiegħu, iżda mhux mingħajr tjubija mhux komuni, xi ftit moħbija. Forsi għalhekk ommha kienet tagħlaq għajnejha għall-brikkunati tagħha. Forsi l-imġieba tagħha, ftit u wisq aggressiva, fl-istess ħin kienet tant delikata u soda li l-ħbieb tal-logħob tagħha, li hi kienet tagħżel b’attenzjoni minn fost il-poplu u mhux mill-klassi soċjali tagħha, kif forsi kienu jixtiequ l-ġenituri tagħha, kienu jirrikonoxxuha bħala l-“mexxejja" tagħhom.
Vokazzjoni ta’ mexxejja?!? Forsi.
Żgur li hawn għandna ħjiel tat-talenti li taha l-Mulej.
Kollox, iżda, imħallat ma’ xi kontradizzjoni ġenwina tat-trobbija!
Filwaqt li kienet kapaċi toqgħod mingħajr frott u ħelu, biex iddaħħaq u tferraħ lil sħabha tal-grupp kienet kapaċi wkoll tivvinta ċajt, bħal dilka sapun lill-bankina li, kienet kienet tpoġġi fil-periklu ċ-ċittadin u ‘l-anzjana. Meta kien jiġri hekk, imbagħad, mill-ferħ kienet tgħaddi għall-preokkupazzjoni: tgħajjat, ‘ajjut’, u tistenna l-priedka tal-ġenituri, li kienet tkun inqas ħarxa, forsi, mill-kastig li kien jingħata lis-subien.
Rosina bdiet tħoss fiha t-tregħid tat-trobbija: ma kinitx tista’ tikkuntenta aktar bil-logħob, biċ-ċajt goff: bdiet tħoss ċertu għatx fiha u riedet taqtgħu: l-għatx tal-għerf.
Biex taqta’ dan l-għatx Rosina kienet mibgħuta għand għalliema irtirata, li kienet tagħtiha ftit lezzjonijiet u mbagħad kienet tokkupaha b’xi xogħol li ssoltu jsir min-nisa, bilqegħda għal sigħat twal.
Tistgħu timmaġinaw lil Rosina bilqegħda? Xi dwejjaq! Kemm kienet tiddejjaq! Kien idejjaqha wkoll is-silenzju f’dik il-kamra waħdanija. Barra kien hemm dinja li kienet tiġbidha iktar.
Għaliha, li toħroġ minn dik il-kamra kien ifisser il-ħelsien, biex tmur tilgħab, mal-ħbieb li għalihom kienet dejjem il-“mexxejja", u li, iktar ixxurtjati minnha, kienu jmorru l-iskola elementari ta’ l-awtoritajiet lokali.
Kellha tinsisti mhux ftit m’ommha biex, fl-aħħar, ingħatat il-permess biex tmur hi wkoll l-iskola pubblika.
M’għaddiex żmien wisq sakemm l-ispirtu espansiv tagħha, l-intelliġenza singulari, ġibdu l-attenzjoni u l-ħbiberija tal-għalliema u ta’ sħabha.
U rebħet ukoll il-‘palma’ ta’ l-aħjar studenti: saret l-ewwel tal-klassi.
Hawn ta’ min isemmi l-episodju, li fih kellu x’jaqsam ħuha, li permezz tiegħu l-intelliġenza ta’ Rosina saret magħrufa minn kulħadd.
Rosina kienet fir-raba’ klassi, ħuha kien fil-ħames. Bħal dejjem xtaqet tilgħab ma’ xi ħadd, u fittxet lil ħuha, iżda sabitu daqsxejn bil-buli għax kellu jikteb essej xi ftit diffiċli u kien qed iħabbtu. L-ewwel Rosina bdiet timbxu sakemm saret taf għalfejn kien imdejjaq, imbagħad id-dwejjaq inbidel f’ ...... : u hawn naraw kemm kienet kapaċi Rosina biex tikteb.
“Dan m’hux xogħol tiegħek!"
Ftit botti, theddida ta’ żero tond tond, u meta weħel ħuha kellu jirrakkonta li x-xogħol kienet għamlitu oħtu iżgħar, u minn klassi inqas.
Kulħadd stagħġeb b’Rosina. Tfakkarna li fl-Evanġelu l-Evanġelisti spiss jinnutaw fir-riflessjoni fuq Ġesù Kristu, li l-Persuna tiegħu, l-imġieba tiegħu, l-ideat tiegħu, il-preżenza tiegħu inisslu stagħġib u meravilja.
Id-dinja ma tistax tifhem; tħares, tistaqsi lilha nnifisha, iżda ma tistax tifhem li dak li jara l-ftit fil-qaddejja tiegħu għamel, u jagħmel, ħwejjeġ kbar.
Meta spiċċat b’suċċess is-sitt klassi, Rosina setgħet tkompli tistudja, u wkoll tiżviluppa l-inklinazzjoni li kellha għall-mużika.
Iżda ......
2. Ħajjitha f’direzzjoni ġdida
Ġa tkellimna fuq il-klima fil-familja tagħha, rigoruża ħafna, taħt kull aspett.
Meta fl-aħħar waslet is-siegħa li fiha Rosina tagħna kellha tirċievi l-Ewwel Tqarbina, ma felħitx tistenna aktar biex ixxebba’ ‘l qalbha. Bdiet it-tħejjija tagħha ma’ sħabha tal-logħob; kollha kienu għalqu t-tmien snin.
L-iSpirtu t’Alla kien ġa beda jaħdem ma’ l-ewwel kuntatt mal-konfessur li, kif kitbet fin-noti tagħha: "...... ried itawwal iż-żmien: iżda jien ma flaħtx aktar għal din il-bruda tal-konfessur, u bil-moħbi t’ommi u miftehma ma’ ħbiebi, mort id-dar ta’ dan is-saċerdot...... u kważi għajjatt miegħu minħabba l-indifferenza tiegħu; ma tlabtux, iżda b’leħen serju għidtlu kliem li kkonfondewh u m’għamilx ħaġ‘oħra ħlief iteftef fil-kappell, u ġie l-knisja biex iqararna".
Mix-xhieda li ġbart personalment dan l-aspett vigoruż tal-karattru ta’ Rosina baqa’ magħha wkoll meta saret Madre Fundatriċi.
Qatt ma ħalliet lil min jiċċajta jew idur mal-lewża fuq is-sentimenti ta’ dak li hu sagru, tal-qalb, fuq l-affarijiet t’Alla; is-sorijiet jafu tajjeb kemm-il darba l-Madre personalment widdbet bl-imħabba kollha lil ministri t’Alla jew tathom parir biex jibdlu l-imġieba tagħhom.
Meta nqallbu d-djarju spiritwali tagħha nsibu aċċenti partikolari li hi tuża għar-rigal kbir tas-saċerdozju, u toħroġ ċara s-superfiċjalità li biha ħafna ministri jgħixu s-saċerdozju mqaddes tagħhom.
Il-konfessur mar il-knisja; Rosina bdiet tħoss qalbha mimlija rimorsi. Bdiet tħoss it-toqol ta’ tant dnubiet u ma kinitx tara s-siegħa biex tqerrhom f’saqajn il-Kurċifiss. Qerrithom f’nifs wieħed lill-konfessur l-ewwel, u mbagħad qalithom ‘l ommha li, mifxula bir-rabja, riedet twiddibha.
Il-biża’ ta’ Rosina kien, u dan kienet turih, li tnikket lill-Mulej billi ddum ħafna ma tqerr dnubietha. Ommha fehmet. X’rimorsi f’dik l-ewwel Qrara! Ir-rimorsi ppruvat tegħlibhom bix-xewqa li tikkonverti u tibdel il-kapriċċi żgħar, id-diżubbidjenzi, kif qalet hi stess.
U xi ngħidu mbagħad għall-Ewwel Tqarbina tagħha?!? Kienet is-sena 1885.
“Il-jum li tant ħlomt bih wasal - kitbet - ersaqt għall-ewwel darba għal din l-ikla tas-sema; niftakar fil-ferħ tant kbir li mlieli qalbi, u dak inhar wegħidt ‘l Alla li ma kontx se nidneb aktar, li kont se nkun twajba mal-ġenituri, ubbidjenti b’mod speċjali ma’ seftura li fdawni f’idejha biex toħodni għand waħda għalliema...... Wara t-Tqarbina sirt aktar ġudizzjuża, qalu l-qraba, u sirt inħoss iktar minn qabel il-ħtieġa tat-talb; kultant kont nitlaq id-divertiment, kont ngħid xi ‘Ave Maria’, inżid it-talba li kont ngħid issoltu biex nikber b’saħħti u fil-virtù...... u kont nitlaq niġri nkompli nilgħab mat-tfal sħabi".
Rosina kkoltivat fiha x-xewqa li titjieb, mhux li ssir perfezzjonista, sal-mewt, u llum din ix-xewqa hi mnissla fi sħabha, bħala tama tal-ġejjieni għas-sorijiet ‘tagħha’.
Il-familja tagħha, ħafna inqas l-omm, kważi ma ħallewhiex tiffrekwenta s-Sagramenti, għax kienu jibżgħu li tagħmel xi għażla ħażina: li ssir soru.
Meta kienet tkun tista’, u dan qalitu hi stess, kienet taħrab u tmur tqerr u titqarben; xi drabi kien ikollha l-għajnuna ta’ xi ħabiba twajba tagħha.
Għalkemm kienet żgħira u għadha ma tafx tiddefendi ruħha, il-preżenza t’Alla f’qalbha kienet tgħinha biex tagħżel ħbieb tajbin. Kienet tibża’ li titlef l-innoċenza: "...... iżda Alla kien iħarisni biex jien nagħmel ir-rieda tiegħu. Il-Verġni Mqaddsa, li kont inħobb b’imħabba speċjali, ma ħallietx ħabiba tiegħi tisqini l-velenu tal-korruzzjoni".
Hawn nieħu gost infakkar, bħal fl-eżami kollu ta’ ħajjitha, li t-tħassib kontinwu tagħha kien dan il-kunċett tal-pjan t’Alla li kellu jkun żviluppat u mwettaq tkun xi tkun is-sitwazzjoni, jiġifieri s-sens vokazzjonali ta’ ħajjitha, ta’ l-imġieba tagħha, ta’ l-eżistenza tagħha; dipendenza sħiħa fuq Alla.
Iddispjaċiha ħafna meta missierha wriha li hu ma kienx tal-parir li tkompli tistudja; u ma kienx waħdu li kien jaħsibha b’dan il-mod. Iżda d-dispjaċir tagħha ttaffa meta ntebħet li dik il-projbizzjoni setgħet kienet fil-pjan t’Alla.
Din il-projbizzjoni rridu nżommuha tajjeb f’moħħna; għax imbagħad irridu nsibu spjegazzjoni għall-għerf tagħha, għall-kultura tagħha, għall-ħeffa tal-ħsieb tagħha, li bihom mantniet lilha nnifisha u lill-erwieħ afdati f’idejha.
Din il-projbizzjoni ġiegħlitha tbati mhux ftit. B’danakollu, ħallewlha għad-dispożizzjoni tagħha librerija armata tajjeb, li kienet tintuża mill-familji tal-klassi medja, l-aktar minn dawk li setgħu u riedu jistudjaw u jaqraw: "...... kont naqra, jew aħjar kont niekol ħafna kotba biex nissodisfa l-ħtieġa li nitgħallem, iżda kont inħossni sajma aktar minn qabel".
Fost il-ħafna kotba l-Providenza laqqgħetha mal-ħajja tas-Serafina tal-Karmelu. Din il-Qaddisa nisslet fiha dawl li dawlilha l-ġejjieni: ir-ruħ qegħda tfittex dejjem il-ferħ sħiħ tagħha, u tistrieħ biss meta ssibu (inquietum est cor nostrum donec requiescat in Te, qal Santu Wistin) "...... imliet lil qalbi b’tant faraġ spiritwali li fetaħli orizzont ġdid; insejt li ridt nistudja, erġajt sibt il-paċi u l-ferħ li kont ili ma nħoss minn meta daru kontrija......" kompliet Rosina.
Is-sejħa t’Alla għall-ħlejjaq tiegħu hi dejjem taħlita ta’ misteru u ġrajja, ta’ mħabba profonda u tbatija kbira.
Alla biss jaf kemm għaddiet minn tbatija Rosina matul ħajjitha! Bil-qari ta’ l-istorja nistgħu ngħidu li wkoll f’dan Alla ħejja l-kapulavur tiegħu fiha matul is-snin u l-ġrajjiet, ukoll meta l-bniedem ma jistax jifhimhom.
Il-ħajja ta’ Santa Tereża biddlet qalb Rosina f’qasir żmien, tant li fehmitha li ma kellhiex għalfejn tipprova tikseb xi pożizzjoni soċjali għolja, iżda kellha; "nistudja l-affarijiet tas-sema biex nasal f’dak il-post sublimi li t-Tjubija Divina kienet ħejjietli".
Is-sinjali ta’ vokazzjoni bdew jiċċaraw u jinkwadraw ruħhom f’ħajjitha. Min hu ħabib m’Alla, fl-intimità jirnexxilu jara dawn is-sinjali, jirnexxilu jitfa’ ħarstu fil-ġejjieni t’Alla. Mill-qraba kollha ta’ Rosina, Clementina biss, oħtha l-kbira u parrina tagħha li tant kienet tħobbha, irnexxileha tifhimha, tifhem ir-rieda t’Alla u tgħinha. Ommha, missierha u ħutha kienu kollha kontra.
Wara li fehmet il-pjan u r-rieda t’Alla għaliha, Rosina wieġbet b’mod ġeneruż. Issa ma kinitx se taħseb iktar fuq il-ġejjieni tagħha, fuq kif kellu jkun u fejn kellha tkun hi; kienet se taħseb biss biex tikber f’din il-manifestazzjoni intima m’Alla biex timmatura f’personalità adulta. Din il-bidla fil-karattru, ta’ użanzi minsija, affarijiet bla ħtieġa rrifjutati u bit-tfittxija ta’ affarijiet essenzjali, allarmat lill-familja tagħha. Ommha kienet l-ewwel waħda li fehmet din il-personalità ġdida ta’ bintha, u fid-dawl tagħha tal-għatx għall-Ewkaristija, ħallietha tmur il-knisja iktar spiss, daqqa ma’ persuna u daqqa m’oħra.
Kien f’dan iż-żmien ta’ ħajjitha li bdiet il-meditazzjoni profonda biex tikber bħala adulta spiritwalment, minħabba l-ħtieġa li tmantni ‘l-qalbha fit-talb, issostniha bil-Passjoni ta’ Kristu; il-passjoni tal-Mulej, flimkien ma’ l-Ewkaristija u Marija, huma l-bażi tal-maturità tagħha u ta’ l-ispiritwalità tagħha tal-ġejjieni. L-Omm ħanina tieħu lil Rosina f’idha u tmexxiha sakemm tagħraf il-vokazzjoni vera tagħha: li iktar ma jgħaddi ż-żmien iktar tidher ċara.
Impressjonani ħafna l-fatt li kien jidher ċar mill-ewwel li l-vokazzjoni tagħha kienet ‘karmelitana’, u minħabba f’hekk Rosina bdiet tfittex biex tagħmel kuntatt ma’ xi Istituzzjoni Karmelitana.
Kulmin kien jaf lill-Madre tagħna xehed li meta hi kienet tkun żgura minn xi ħaġa u kienet tkun tridha, xejn ma kien iżommha.
Hekk, ċertu saċerdot devot u mimli entużjażmu, laqqagħha mal-Prijura tat-Terz’Ordni Karmelitan, li kien hemm fil-pajjiż: din il-Prijura kienet qariba tal-parrina-oħtha. B’hekk, bl-intervent ta’ Swor Tereża tal-Bambin Ġesù, inkitbet fis-sodalizzju glorjuż li minnu ħarġu tant Qaddisin fl-istorja tal-Karmelu u tal-Knisja.