Spiritwalità

Lectio Divina



NITOLBU

BIR-REGULA KARMELITANA (3)

Element importanti fl-għajxien tal-ħajja spiritwali huwa s-skiet. Din il-virtù għandha post speċjali fir-Regola Karmelitana. Għaldaqstant f’din il-ħarġa sejrin nitolbu u nirriflettu fuq din il-kwalità permezz tal-lectio divina.

1. Statio

Inħejju ruħna għat-talb u r-riflessjoni bil-meditazzjoni ta’ Dun Ġorġ Preca, fuq is-silenzju, meħuda minn Il-Ktieb il-Kbir

Itfgħu għajnejkom fuq l-Imgħallem Divin tagħkom u aqraw:

Is-Silenzju

Infatti Ġesù Kristu, kien imxebbaħ mill-Profeta Isaija fuq il-kruċifissjoni u l-mewt tiegħu, ma’ nagħġa, “bħal nagħġa jkun meħud għall-qatla”, u ma’ ħaruf “mingħajr leħen quddiem dak li jġiżżu, u ma jiftaħx fommu”. U San Pietru kkonferma dawn it-tixbihat meta qal li “ma seħetx meta kien ibati, iżda qiegħed lilu nnifsu lil dak li ġġudikah bla ħaqq.”

a) Tagħlim fuq din il-Paġna

i) Is-silenzju intern meta wieħed ma jilqax ħsibijiet inutli u fiergħa; is-silenzju estern meta wieħed jindokra fommu mill-kliem żejjed.
ii) Ġid mis-silenzju: Alla jitkellem mar-ruħ, il-qalb tgawdi vera paċi u r-ras vera serenità, u fid-djar tinżamm l-għaqda b’vera mħabba.
iii) Kristu fl-iskola tiegħu qal: “Ikun kliemkom iva, iva, le, le għax dak li hu iżjed minn hekk hu mill-ħażen.” (Mt 5, 37).
iv) In-natura tħobb turi ruħha, iżda l-grazzja tħobb is-satra u s-silenzju.

b) Proponiment

Nipproponu illi nħobbu b’mod speċjali s-satra u s-silenzju fuq l-eżempju ta’ Kristu li għażel joqgħod moħbi x’ħin bl-omnipotenza f’idejh seta` jgħaġġeb id-dinja kollha.

c) Nitolbu

Ħares, nitolbuk Mulej, fuq din il-familja tiegħek li għaliha Sidna Ġesù Kristu, ma stmerrx jagħti ruħu f’idejn il-ħżiena u jġarrab it-tbatijiet tas-salib: Hu li hu Alla, u miegħek jgħix u jsaltan flimkien ma’ l-Ispirtu s-Santu għal dejjem ta’ dejjem. Amen.

2. Lectio

Qari mill-Evanġelju skond San Mattew [12:33-37]

Mill-milja tal-qalb jitkellem il-fomm.

F’dak iż-żmien Ġesù qal: “Intom tgħidu li siġra hi tajba jekk tagħmel frott tajjeb, u tgħidu li hi ħażina jekk tagħmel frott ħażin; għax is-siġra mill-frott tagħha tingħaraf. Ja nisel il-lifgħat, kif tistgħu titkellmu tajjeb meta intom ħżiena? Għax mill-milja tal-qalb jitkellem il-fomm. Il-bniedem tajjeb joħroġ ħwejjeġ tajba mill-ħażna tat-tajjeb tiegħu; imma l-bniedem ħażin joħroġ ħwejjeġ ħżiena mill-ħażna tal-ħażen tiegħu. U ngħidilkom li l-bnedmin f'jum il-ħaqq għad iridu jagħtu kont ta' kull kelma fiergħa li jkunu qalu, għax minn kliemek tkun iġġustifikat, u minn kliemek tkun ikkundannat.”

Qari mir-Regola ta’ l-Aħwa ta’ l-Imqaddsa Verġni Marija ta’ l-Għolja tal-Karmelu [21]

L-Appostlu mbagħad jirrikkmanda s-skiet x'ħin amar li x-xogħol isir bil-kwiet; u kif il-Profeta jixhed: il-ħarsien tal-ġustizzja huwa s-skiet; u wkoll: fis-skiet u fit-tama tkun il-qawwa tagħkom. Għalhekk nistabbilixxu li minn x'ħin tingħad il-kompjeta, iżżommu s-skiet sakemm tgħidu l-Prima ta' l-għada. Fil-ħinijiet l-oħra, għalkemm huwa permess li ma jkunx hemm ħarsien kbir tas-skiet, b'danakollu ta' min joqgħod attent mill-ħafna kliem żejjed għax kif hemm miktub u kif tgħallem l-esperjenza: "fil-kliem żejjed id-dnub ma jonqosx" u "min ipaċpaċ kif ġie ġie, iġarrab id-deni"; ukoll: "min jgħid wisq, jagħmel ħsara lil ruħu." U l-Mulej fl-Evanġelju jgħid: "Ta' kull kelma żejda li jgħidu l-bnedmin, iridu jagħtu kont tagħha f'jum il-ħaqq." Għalhekk, kull wieħed jagħmel miżien għal kliemu u jrażżan sewwa fommu li ma jmurx jiżloq minħabba f'ilsienu, u l-waqgħa ma jqumx minnha sal-mewt. Kull wieħed iħares mal-Profeta l-imġieba tiegħu ħalli ma jonqosx b'ilsienu u jfittex li, bir-reqqa u bl-attenzjoni josserva s-skiet li fih hemm il-ħarsien tal-ġustizzja.

3. Meditatio

a) Riflessjoni qasira

Fl-Evanġelju ġesù jagħtina tliet eżempji li permezz tagħhom nistgħu nieħdu tagħlim fuq il-virtù tas-silenzju jew tas-skiet:
● Siġra li tagħmel frott skond ma’ hi: tajba jew ħażina
● Bniedem li joħroġ skond dak li għandu maħżun f’qalbu: tajjeb jew ħażin
● Il-kliem kawża ta’ ġustifikazzjoni jew kundanna

Ġesù huwa ċar: mill-milja tal-qalb jitkellem il-fomm. Mela, wieħed iġib ruħu skond dak li hu. Għalhekk il-Mulej jagħmel din il-mistqosija: “Ja nisel il-lifgħat, kif tistgħu titkellmu tajjeb meta intom ħżiena?” F’dan id-dawl nistgħu nifhmu l-ġudizzju ta’ Kristu: “U ngħidilkom li l-bnedmin f'jum il-ħaqq għad iridu jagħtu kont ta' kull kelma fiergħa li jkunu qalu”. Il-kliem fieragħ f’dan il-każ huwa l-kliem li ma jirriflettix dak li hemm fil-qalb. Hawnhekk Ġesù kien qiegħed iċanfar lill-fariżej wara li eżorċizza mxajtan. Waqt li n-nies stagħġbu, huma kkonkludew li “dan bis-saħħa ta’ Begħelżebul, ikeċċi x-xjaten” (Mt 12, 24). L-Evanġelju jgħidilna li Ġesù “għaraf il-ħsibijiet tagħhom” (Mt 12, 25). Imbagħad iktar ’il quddiem jasal biex jgħid: “is-siġra mill-frott tagħha tingħaraf” (Mt 12, 33).

Ir-Regola Karmelitana tagħżel dan il-kliem ta’ Ġesù fil-vers 37 hija u titkellem dwar is-skiet li huwa wieħed mill-kundizzjonijiet neċessarji għall-għixien ta’ ħajja spiritwali. Il-paragrafu 21 tar-Regola jagħtina diversi testi bibliċi dwar il-virtù tas-skiet:
● 2 Tess 3,12 – ix-xogħol fil-kwiet
● Is 32,17 – is-skiet iħares il-ġustizzja
● Is 30,15 – is-skiet għajn ta’ qawwa flimkien mat-tama
● Prov 10,19 – il-periklu tal-kliem żejjed
● Prov 13,3 – in-nuqqas ta’ skiet għajn ta’ tiġrib u deni
● Sir 20,8 – in-nuqqas ta’ skiet iħassar ir-ruħ
● Sir 28,29-30 – il-periklu li wieħed jiżloq minħabba lsienu u ma jqumx
● Salm 39,2 – attenzjoni biex wieħed ma jagħmilx dnubiet bi lsienu
● Is 32,17 – is-skiet iħares il-ġustizzja (ripetizzjoni)

San Ġakbu dwar il-kliem fieragħ, fil-fatt jagħtina twissijiet li jixbħu l-kliem tal-Mulej: “Aħna lkoll niżbaljaw, u ta' sikwit; jekk xi ħadd ma jiżbaljax f'dak li jgħid, dan ikun perfett, kapaċi jrażżan ġismu kollu. Aħna nqiegħdu l-ilġiem f'ħalq iż-żwiemel biex naħkmuhom, u bih immexxu ġisimhom kollu. Ħarsu wkoll lejn il-bastimenti: għad li jkunu kbar u jimxu ma' l-irjieħ qawwija, naqra ta' tmun idawwarhom fejn irid it-tmunier. Hekk ukoll l-ilsien: huwa biċċa ċkejkna fil-ġisem, imma jista' jiftaħar li jagħmel ħwejjeġ kbar. U l-ilsien huwa nar, huwa dinja ta' ħażen fost il-membri ta' ġisimna, iniġġes il-ġisem kollu u jkebbes ir-ritmu tal-ħajja, hu nnifsu mkebbes mill-infern. Kull xorta ta' bhejjem u għasafar, kull xorta ta' bhejjem li jitkaxkru ma' l-art u ta' ħut, dawn kienu u huma mmansati mill-bniedem. Iżda ħadd ma għandu ħila jimmansa l-ilsien; kollu deni, bla kwiet, mimli velenu li jġib il-mewt. Bih aħna nbierku lill-Mulej, lil Missierna, u bih nisħtu lill-bnedmin xbieha ta' Alla. Minn ilsien wieħed joħorġu l-barka u s-saħta. Dan m'għandux ikun, ħuti. Jaqaw jista' jnixxi ilma ħelu u ilma salmastru mill-istess għajn? U, ħuti, tista' s-siġra tat-tin tagħmel iż-żebbuġ? Tista' d-dielja tagħmel it-tin? L-ilma mielaħ ma jsirx ilma ħelu.” (Ġak 3, 2-12).

Biex inrażżnu lsienna u ma nħalluhx jikkmandana, biex ma ngħidux kliem fieragħ u ngħarblu x’hemm tassew fil-qalb tagħna ħalli nimxu ’l quddiem fil-ħajja spiritwali, ir-Regola Karmelitana tagħtina din l-istruttura għall-ħajja tagħna ta’ kuljum biex inħarsu s-skiet: “Għalhekk nistabbilixxu li minn x'ħin tingħad il-kompieta, iżżommu s-skiet sakemm tgħidu l-Prima ta' l-għada. Fil-ħinijiet l-oħra, għalkemm huwa permess li ma jkunx hemm ħarsien kbir tas-skiet, b'danakollu ta' min joqgħod attent mill-ħafna kliem żejjed” (Regola 21). Tistabilixxi wkoll strutturi oħra li indirettament jgħinuna nħarsu s-skiet:
● Barra minn hekk, skond il-qagħda tal-post fejn għażiltu li toqogħdu, kull wieħed minnkom ikollu kamra waħda maqtugħa mill-oħrajn li tingħata lil kull wieħed skond kif jidhirlu l-pirjol innifsu bi ftehim ma' l-aħwa l-oħra jew mal-parti l-aktar għaqlija. (Regola 6).
● B'danakollu, dak li taqilgħu għall-ikel, għandkom tiħduh flimkien, f'refettorju wieħed, waqt li jekk jista' jkun, tisimgħu xi qari mill-Kotba Mqaddsa. (Regola 7).
● Kull wieħed għandu joqgħod f'kamartu jew ħdejha, lejl u nhar jaħseb fuq il-Liġi tal-Mulej u jishar fit-talb, sakemm ma jkunx mehdi fi ħwejjeġ oħra ta' siwi. (Regola 10).

Dan kollu jgħin lill-Karmelitan biex ikun imħejji u armat tajjeb għat-taqbida spiritwali li fiha jimla’ l-qalb tiegħu mhux bi ħsibijiet fiergħa, imma bil-kelma ta’ Alla u bi ħsibijiet qaddisa. Mela l-ħarsien tas-skiet jiffavorixxi s-smiegħ tal-Kelma ta’ Alla u t-talb. Huwa l-kundizzjoni neċessarja li fih aħna nistgħu nisimgħu lil Alla jkellimna. Imbagħad, iva, minn fommu joħorġu biss kliem ta’ tifħir lil Alla, kliem ta’ barka u mhux saħta, kliem li meħtieġ u mhux fil-vojt, kliem li jweġġaħ u mhux kliem li jweġġa’ lill-proxxmu. Tgħidilna r-Regola fil-paragrafu ta’ l-armi spiritwali: “Ħażżmu ġenbejkom bil-ħżiem tas-safa; saħħu qlubkom bi ħsibijiet qaddisa għax hemm miktub: "Il-ħsieb qaddis iħarsek." Ilbsu l-kurazza tal-ġustizzja sabiex tħobbu lill-Mulej Alla tagħkom b'qalbkom kollha, b'ruħkom kollha u bil-ħila kollha u l-proxxmu tagħkom bħalkom infuskom. Żommu f'kollox it-tarka tal-fidi ħalli biha tkunu tistgħu titfu l-vleġeġ tan-nar kollha tax-xitan: għaliex mingħajr il-fidi ma jistax ikun li togħġbu 'l Alla. Xiddu f'raskom l-elmu tas-saħħa sabiex tistennew il-ħelsien mingħand il-Feddej waħdieni li jifdi l-poplu tiegħu minn dnubietu. Is-sejf tar-ruħ hu l-Kelma t'Alla; ħa tgħammar bil-kotra fil-fomm u fil-qalb tagħkom u kulma tagħmlu, agħmluh skond il-Kelma tal-Mulej.” (Regola 19).

b) Mistoqsijiet u punti għar-riflessjoni u t-talb

● Qatt ħsibt fuq il-valur prezzjuż tas-skiet u s-silenzju?
● Irrifletti kemm nisimgħu u ngħidu kliem żejjed fil-ħajja tagħna.
● Ir-Regola Karmelitana tagħti struttura partikulari għas-skiet fil-komunità reliġjuża. Tista’ tapplikaha għalik? Jekk le, xi struttura tista’ ssib tajba għalik li tgħinek tħares il-virtù tas-skiet.
● Is-skiet jgħina nisimgħu lil Alla jkellimna. Waħda mid-diffikultajiet li niltaqgħu fiha fit-talb hija n-nuqqas ta’ skiet f’qalbna u f’moħħna, mimlijin ħsibijiet u distrazzjonijiet. Offri dawn lil Alla fit-talb meta jiġuk u pprova għix f’iktar serenità u paċi, mitluq f’idejn Alla. Is-skiet jgħinna nintelqu f’idejh b’fiduċja sħiħa.
● Itlob maħfra lil Alla tal-kliem żejjed li bih forsi ġibt l-inkwiet, weġġajt lill-proxxmu, tajt fama ħażina, ftaħart bik innifsek, eċċ...

4. Oratio

a) Talb personali fis-skiet

b) Salm 46

Kenn u qawwa hu Alla għalina,
għajnuna kbira sibnieh fid-dwejjaq.
Għalhekk ma nibżgħux jekk l-art titriegħed,
jew jiġġarrfu l-muntanji f'nofs ta' baħar;
anqas jekk jgħajjtu u jogħlew ilmijietu,
jew jitheżhżu l-muntanji bit-tqanqil tiegħu.

Il-Mulej ta' l-eżerċti magħna,
fortizza għalina Alla ta' Ġakobb!
Hemm xmara li s-swieqi tagħha jferrħu l-belt ta' Alla,
l-għamara qaddisa ta' l-Għoli.
Hemm Alla f'nofsha, ma titħarrikx;
jgħinha Alla mat-tbexbix tas-sebħ.

Triegħdu l-ġnus, iġġarrfu s-saltniet,
iddewwbet l-art, malli samma' leħnu.
Il-Mulej ta' l-eżerċti magħna,
fortizza għalina Alla ta' Ġakobb!

Ejjew, araw x'għamel il-Mulej,
għemejjel ta' l-għaġeb fuq l-art.
Iwaqqaf il-gwerer sa tarf l-art;
l-ark jaqsam u l-lanza jkisser,
jaħraq it-tarka bin-nar, u jgħid:
"Biżżejjed! Kunu afu li jien Alla,
għoli fuq il-ġnus, għoli fuq l-art!"
Il-Mulej ta' l-eżerċti magħna,
fortizza għalina Alla ta' Ġakobb!

Contemplatio

Kristu kurċifiss inissel spirtu ta’ silenzju x’ħin wieħed josservah sieket għal tant insulti, għal tant azzjonijiet ħżiena li kien qiegħed jirċievi.

(Dun ġorġ Preca, Is-Sakrarju ta’ l-Ispirtu ta’ Kristu, Passus LIX/9)

Il-Lectio Divina fuq l-Evanġelji tal-Ħdud kollha tas-sena
tinsab fuq il-website ta’ l-Ordni Karmelitan
bl-Ingliz, bl-Ispanjol u bit-Taljan
www.ocarm.org



© Provinċja Karmelitana Sant'Elija, Malta.
Webmaster | Homepage